معرفی روستای ناوشک

روستای ناوشک در دهستان طاغنکوه شمالی از بخش طاغنکوه شهرستان فیرزوه در استان خراسان رضوی واقع شده است. این  روستا در دامنه های شمالی کوه های کم ارتفاع طاغنکوه جنوبی ( ادامه رشته کوه جغتای از کوه های غربی خراسان رضوی ) و در فاصله 12 کیلومتری غرب شهر همت آباد مرکز بخش طاغنکوه و 22 کیلومتری غرب شهر فیروزه مرکز شهرستان فیروزه قرار دارد.

ناوشک از شمال به روستای نصرآباد و از شمال شرقی به روستای علی آباد ، از شمال غربی به روستای بنده ، از غرب به روستای قلعه یزدان و از شرق با  فاصله حدود 10 کیلومترب به روستای بزرگ گرماب و از جنوب با فاصله 8 کیلومتری به روستای شورگشت محدود می شود.

ناوشک با یک راه آسفالته مناسب که از روستای علی آباد عبور می کند به جاده آسفالته فیروزه به سبزوار، متصل می شود.یک راه روستایی خاکی درجه 2 و فرعی ناوشک را به روستای بنده و راه خاکی و سخت مسیر دیگری با عبور از کوه های طاغنکوه جنوبی و کنار کوه دوشاخ ، ناوشک را به شورگشت متصل می کند.

عکس ماهواره ایی روستای ناوشک در تاریخ مهر ماه ۱۳۸۸ از سایت گوگل ارث-استخراج محمد تاجیک

روستای ناوشک در طول جغرافیایی 58 درجه و 19 دقیقه شرقی (فاصله از نصف النهار مبدأ) و عرض جغرافیایی 36 درجه و 17 دقیقه شمالی ( فاصله از خط استوا) و در ارتفاع 1387 متری از سطح دریای آزاد قرار گرفته است.

ناوشک در سال 1375 جمعیتی برابر با 349 نفر داشته است که با حدود 20 درصد کاهش (معادل 68 نفر) در سال 1385 به 281 نفر کاهش یافته است. جمعیت سال 1385 در قالب 75 خانوار و شامل 136 نفر مرد و 145 نفر زن در روستا زندگی می کرده اند. 193 نفر از جمعیت بالای 6 سال با سواد و 65 نفر بیسواد بوده اند.

 به دلیل محرومیت و محدویت منابع آب و خشکسالی های اخیر مهاجرت از روستا افزایش چشمگیری یافته است. بیشتر مهاجران که جوانان جویای کار هستند ،عازم شهر نیشابور و روستاهای اطراف می شوند. سالخوردگان در حال حاضر بیشتر ساکنین روستا را تشکیل می دهند.عده ایی از اهالی در سال های اخیر مانند بسیار دیگر از اهالی بخش طاغنکوه به استان زنجان (ابهر و زنجان) رفته و در آنجا با اجاره کاری و صیفی کاری (کشت گوجه و خیار و ..) در چاه های آب این استان به کار فصلی می پردازند.

روستای ناوشک فاقد چاه عمیق آب است و مردم بیشتر به دیم کاری مشغولند که البته با وقوع خشکسالی در سال های اخیر رو به نابودی گذاشته است.در اطراف روستا چند مزرعه (کلاته) وجود دارد که آب قنات های آنها بسیار کم شده است. مهمترین این قنات ها عبارتند از: دست غول – خردل – سویسی – ویسک

در دهه چهل ، اصلاحات ارضی  در ناوشک اجراشد و اراضی وسیع روستا که در دست خان  و ارباب بود ، به صورت خرده مالکی در آمد.

در اراضی جنوبی روستا که دامنه ای کوه های کم ارتفاع طاغنکوه جنوبی می باشد ، پوشش گیاهی به صورت مراتع متوسط در فصل بهار طراوت خاصی دارد که مورد استفاده گله های گوسفند روستا و دامداران قرار می گیرد.

در این مراتع گیاهانی مثل اسپند ، گون ، گل زرد ، درمنه و بادام کوهی که اهالی از آن برای تهیه نوشیدنی خاصی(چای دارویی) استفاده می کنند.

درختان روستا بیشتر توت ، بادام و گردو است.در باغ های روستا هلو و گیلاس هم فراوان است. انگور بیشترین و مهمترین محصول روستا ست. از معروفترین انواع انگور ناوشک می توان به انگور مراد احمد ، سبز عین ، دیوانه ، اونگی اشاره کرد.در سرمای بی سابقه سال 1386 باغ های انگور از بین رفت اما در طی یکی دوسال اخیر با تلتش کشاورزان و باغداران ، این باغ ها احیا شده است و در سال 1389 محصول انگور در حد مطلوبی تولید و روانه بازار شد.

 در سال های گذشته چغندر قند مهمترین محصول روستا بود که پس از برداشت به کارخانه قند فیروزه منتقل می شد اما با عدم توجه دولت به این محصول مهم  ، کشاورزان بیشتر محصولاتی مثل هندوانه بذری و گوجه فرنگی می کارند که زودتر و بهتر به پول تبدیل می شود.

در سال های دفاع مقدس اهالی انقلابی ناوشک 5 شهید تقدیم اسلام و میهن کردند ، سه نفر از آنان در روستا دفن هستند و 2 نفر جاوید الاثر می باشند.تنها واحد آموزشی روستا ، دبستان آن می باشد که حدود 20 نفر دانش آموز دختر و پسر در 5 پایه ابتدایی مشغول به تحصیل می باشند.

با همت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مقدمات طرح هادی روستا (نقشه برداری و ...) انجام شده است و به زودی در صورت تامین اعتبار این طرح در روستا اجرا می شود و ساختار فیزیکی و توسعه روستا وضعیت بهتری به خود خواهد گرفت.

فعالیت های مقدماتی و نهایی تلفن هم توسط اداره مخابرات شهرستان فیروزه انجام شده و به زودی اهالی در منازل از نعمت تلفن برخوردار می شوند.

 در سال های اخیر در کوه اره کمر در جنوب روستا معدن سنگ ساختمانی کشف شده که قابلیت استخراج به مدت 10 سال داشته و می تواند در اشتغال زایی تعدادی از اهالی نقش مهمی داشته باشد.

بهترین تفریحگاه اهالی قنات و مزارع دست غول می باشد که برای بسیار از مسافران و اهالی روستاهای اطراف جذابیت دارد. کوه دوشاخ با حدود 1800 متر ارتفاع از سطح دریا معروفترین قله در منطقه است که از شهر فیروزه و شهر همت آباد هم مشاهده می شود. این قله بالاتر از کلاته دست غول قرار دارد و با توجه چشم انداز زیبای و طراوت هوا می تواند یک مکان مناسب برای تفریح و ورزش کوهنوردی سبک به صورت خانوادگی باشد. راه ارتباطی به دست غول و کوه دوشاخ جاده خاکی است که از ناوشک به شورگشت می رود.

 تهیه کننده : رضا سدیدی ، دانش پژوه مرکز پیش دانشگاهی امام صادق (ع) شهر همت آباد زیر نظر  دبیر جغرافیا محمد تاجیک