انتقاد از ثبت ناقص علم خبری در میراث معنوی کشور

بخشدار مرکزی شهرستان فیروزه از ثبت ناقص برنامه مذهبی «علم خبری» در میراث فرهنگی کشور انتقاد کرد.

محمد تاجیک که در هشتمین جلسه ماهانه دهیارن بخش مرکزی شهرستان فیروزه سخن می گفت ، افزود : جای بسی تشکر و قدردانی است که بالاخره مسولین میراث فرهنگی شهرستان های فیروزه و نیشابور  و استان خراسان رضوی با تاخیر فراوان ،به فکر ثبت یکی از دهها برنامه مذهبی و فرهنگی و سنتی منطقه نیشابور و فیروزه  افتادند و مراسم پر شور مذهبی و معنوی علم خبری را در میراث ناملموس و معنوی کشور ثبت کردند. این در حالی است که در مشهد شله زرد و پخت آن هم به ثبت ملی رسیده و هنوز بسیاری از  مراسم معنوی این دو شهرستان به ثبت ملی نرسیده است.

محمد تاجیک ادامه داد: تعجب می کنیم که خبر ثبت این میراث کهن مذهبی با دو اشکال عمده همراه بود ، اولا که نام مراسم علم خبری به علم گردانی ثبت شده ، درحالی که نام محلی مراسم علم خبری است و اصولا یکی از دلایل ثبت آثار معنوی حفظ آنها به شکل سنتی آن است ، نه اینکه نام آن هم تغییر کند و دوما اگر چه در خبر ثبت این اثر  نامی از برخی روستا های شهرستان فیروزه مثل روستای سلیمانی آمده اما نامی از شهرستان فیروزه نیامده و امیدواریم که این امر اصلاح شود.

بخشدار مرکزی افزود : شاید همکاران عزیز میراث فرهنگی نیشابور خواسته اند نام علم گردانی را روی این برنامه بگذارند تا همکاران میراث فرهنگی فیروزه مراسم  شهرستان خود را با نام علم خبری به ثبت برسانند و گویا به قول آقایان میراث فرهنگی کشور مانند ثبت جهانی بازی چوگان توسط کشور آذربایجان با نام چوگان قره باغ جایی برای چوگان ایرانی هم باقی مانده باشد و شاید این بازی با نام چند ملیتی به ثبت برسد و از قرار معلوم در ثبت این مراسم معنوی هم این حکایت در حال اتاق افتادن است.

تاجیک در پایان ابراز امیدواری کرد که ثبت علم خبری شهرستان فیروزه در میراث فرهنگی کشور توسط مسولین اداره میراث فرهنگی نیشابور و نمایندگی میراث فرهنگی شهرستان فیروزه پیگیری شود.

لزوم ثبت مراسم علم خبري فيروزه و نيشابور در فهرست آثار معنوي کشور

هر سال و در آستانه ماه محرم، این آیین كه دارای قدمت چند صد ساله بوده و تاكنون نسل به نسل منتقل شده است، برگزار شده و طبق آن هیات های مذهبی میزبان و میهمان در مراسمی خاص به هم سلام می دهند تا به صورت متحد و یکپارچه به تعزیه خوانی و همچنین عزاداری حضرت ابا عبدالله( ع) بپردازند.

به گزارش روابط عمومی بخشداری مرکزی شهرستان فیروزه ، بخشدار مرکزی شهرستان فیروزه  در جلسه ماهانه دهیاران با علام این مطلب ، افزود : در حالی که در بسیاری از استانها و شهرستان های کشور عزیزمان انواع و اقسام مراسم مذهبی و فرهنگی در حال ثبت شدن در فهرست میراث معنوی کشور است تا حفظ گردد و بدون تغییر به نسل های اینده منتقل گردد ، متاسفانه در شهرستان های فیروزه و نیشابور خبری از ثبت میراث معنوی و فرهنگی نیست و انتظار می رود مسولین فرهنگی این دوشهرستان به ویژه اداره میراث فرهنگی و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و شهرداری ها و فرمانداری ها پیگیر ثبت برخی از آیین های مذهبی و معنوی این منطقه تاریخی  باشند.

محمد تاجیک ادامه داد : از آثار مذهبی و معنوی ثبت شده در میراث معنوی کشور جهت مقایسه می توان به این موارد اشاره کرد: آیین های سینه زنی لارستان و آغاز برافراشتن خیمه گاههای عاشورایی در زرقان فارس ،آیین جغجغه زنی روستای انجدان اراک در استان مرکزی ،هفت منبر، تعزیه خوانی بیرجند، نخل گردانی درخش، مشعل گردانی برکوه، علم گردانی و بیل زنی خوسف ،سنگ زنی درخش و تعزیه شاهزاده علی دیهوک طبس ، پخت شله زرد مشهد

بخشدار افزود: در نیشابور و فیروزه برنامه های مذهبی و معنوی مثل علم خبری در روستا ها ، تعزیه خوانی عاشورای فدیشه ، تعزیه خوانی نعش برداری همت آباد زمانی ، علم خبری و عاشورای باغشن زبرخان ، سومین روز شهادت امام حسین (ع) در شهر خرو ، شیردوشان روستای سلیمانی، پخت حلیم نیشابوری به عنوان برترین حلیم نذری کشور ، شام غریبان حاجی آباد زبرخان ،عید غدیر شهر بار و چند مراسم دیگر که نیاز به تحقیقات و پژوهش بیشتر هست ، شرایط برای ثبت در میراث معنوی کشور را دارند.به امید روزی که مسولین فرهنگی دو شهرستان نیشابور و فیروزه تلاش نموده و برخی از این آثار را به ثبت برسانند.

یاد آور می شود ،در واحدهای تابعه سازمان میراث فرهنگی  دفتری به نام ثبت آثار و حفظ میراث معنوی و طبیعی وجود دارد که کار ثبت میراث معنوی را پیگیری می کند و موفق شده تا برخی آثار معنوی کشور را در سازمان یونسکو ثبت جهانی نماید.

تعدادی از آثار معنوی ثبت شده ایران در فهرست جهانی یونسکو

ـ نوروز (1388)
ـ ردیف‌های موسیقی ایرانی (1388)
ـ موسیقی بخشی‌های خراسان (1389)
ـ هنر نمایشی آیین تعزیه (1389)
ـ آیین پهلوانی و زورخانه‌ای (1389)
ـ مهارت فرش‌بافی کاشان (1389)
ـ مهارت فرش‌بافی فارس (1389)
ـ نقالی؛ قصه‌گویی اجرایی ایرانی (1390)
ـ دانش سنتی لنج‌سازی و دریانوردی در خلیج فارس (1390)
ـ قالیشویی مشهد اردهال کاشان (1391)